Главная / Madaniyat / Abdulloh ibn Masudning Quronga etibori
<

Abdulloh ibn Masudning Quronga etibori

kuronAbdulloh ibn Masud roziyallohu anhu Quroni karimga butun etiborini qaratdi. U odamlarni Quronni tushunishga, Quronga amal qilishga, Quronni tilovat qilish va yod olishga undadi. Quron bilan bogliq bu muhim ishlarni tinimsiz eslatib turdi. Ibn Masud Quron bilan doim birga bulishni, unutib yubormaslik uchun yod bulganlarini takrorlab turishni eng muhim masala, deb uqtirdi. Ibn Masud odamlarni surama-sura urganishga qiziqtirar ekan, uzi bu zalvorli ishlarning boshida turardi.

    Tabaroniy rivoyat qiladi: “Ibn Masud oyatlarni uqitib: “Bu oyat er yuzidagi barcha narsadan yakhshiroqdir”, derdi. Bu majozni Quronning barcha oyatlari haqida aytardi”. Boshqa rivoyatda aytilishicha, ertalab odamlar kelgan paytda Ibn Masud hovlisida bulardi. Ularga:
– Har kungi joyingizda utiringlar, derdi. Keyin Quronni urgangan kishilar yonidan utarkan:
– Qaysi surani yod olding, ey falonchi? – deb surardi. U kishi qaysi oyatni yod olganini aytardi. Ibn Masud unga keyingi oyatni tilovat qilib, shunday derdi:
– Bu oyatni urgan. Chunki u osmonlar va erdagi narsalardan yakhshiroqdir.

    Haligi kishi bu oyatga nazar solar, guyo unga Quronda bundan yakhshiroq oyat yuqdek tuyulardi. Ibn Masud chiroyli uslub va tasirli kalimalar bilan Quron tilovatini tark etishning yomon oqibatlarilaridan ogohlantirardi. Ibn Masud vahiy nozil bulib turgan bir paytda yashab, nubuvvat bagrida tarbiya topgan kishi edi. U shogirdlarining Quronni kur-kurona yodlab, shu bilan kifoyalanib qolishlarini istamas, quruq tilovat va uzundan-uzoq tafsirlarga khohishi yuq edi. Abdulloh ibn Masud shogirdlariga Quronning ogohlantirishlari haqida jiddiy fikr yuritishga, uning kalimalari bilan qalblarni harakatga kelishi, Quronning ogohlikka chaqiruvchi oyatlarini jon qulogi bilan tinglab, hukmlariga buysunishi lozimligini uqtirardi. Ibn Masud aytadi: “Quronni kemaning elkaniday yozib, har tarafga sochmang, sher kabi tez uqimang. Quronning mujizalari oldida tukhtang, sungra hayrat bilan qalblarni olga undang. Surani qachon tugatarkinman, degan khayol bilan Quronga yaqin yulamang”.
Abu Hayyon Ashjaiy Ibn Masuddan shunday rivoyat qiladi. Ibn Masud menga Qurondan uqib berishimni suradi. Men unga: “Siz uzingiz menga bu oyatni talim berib uqitganmiz-ku!” dedim. Shunda u aytdi: “Bir kuni Nabiy sollallohu alayhi va sallam huzurlariga bordim.
– Menga Qurondan uqib ber, – dedilar.
– Ey, Allohning Rasuli! Akhir Quron uzingizga nozil bulgan, biz uni sizdan urgandik-ku! – dedim.
– Ha, – dedilar Rasululloh. – Lekin Quronni uzga kishidan tinglashni khush kuraman, – dedilar.
Abdulloh shogirdlari bilan majlis qurib, Quronning manolarini ularga tushuntirar, oyatlarning nozil bulish sabablarini oydinlashtirardi. Shu tarzda shogirdlar Quronning qamrovi va asosiy maqsadlarini fahmlab olardilar, uning hukmlarini bilib, nosikh va mansukhlarini ajratardilar. Uqitish, tinglash, tafsir qilishdan sunggi marra – shogirdlari bilan birga ilm maydonidan amal maydoniga kuchish, suzlar ulkasidan majburiyat yuliga utish edi. Ibn Masud shogirdlarini Quron chegaralaridan chiqmaslikka urgatdi, farzlarni mahkam ushlashga urgatdi, haromni tark etish, yomon narsalardan uzoqlashish masuliyatini zimmalariga yukladi. Abdulloh ibn Masud shogirdlariga: “Quron unga amal qilish uchun nozil qilingan. Shunday ekan, Quron tahsili amalga aylansin. Hali shunday qavmlar keladiki, hassani bezagani kabi Quronni sayqallaydi. Ular sizlarning yakhshilaringiz emas. Beamal olim uyi tula dori-darmon bula turib, dori topolmay yurgan bemorga ukhshaydi. Qarshida lazzatli taomlar mul-kul bulsa-da, taomga zor qorni och kishiga ukhshaydi”, deb nasihat qilardi.

Abdusattor Shaykhning “Abdulloh ibn Masud” nomli kitobidan

О нас

Яна маълумот

lJM_TdUp5jvOGrv3ZESMUKFtMff4V426

Madaniyat va sanat muassasalarida vasiylik kengashlari tashkil etiladi

Ular tugrisidagi namunaviy nizom Vazirlar Mahkamasining 2019 yil 17 avgustdagi 687-son qarori bilan tasdiqlangan, deb yozmoqda Norma. …